ચારધામ પ્રોજેક્ટ
તાજેતરમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ભારત-ચીન સરહદ તરફ જતા 'ચારધામ પ્રોજેક્ટ' (CDP) હેઠળ રસ્તાઓના વિસ્તરણ માટે આર્મીની વિનંતીના સંદર્ભમાં પર્યાવરણીય મુદ્દાઓ સાથે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની ચિંતાઓને સંતુલિત કરવા માટે હાકલ કરી છે.
- આ વિનંતી ચીન દ્વારા સરહદ પાર કરવામાં આવી રહેલા બાંધકામના સંદર્ભમાં કરવામાં આવી છે. જો કે, એક એનજીઓએ પર્યાવરણીય ચિંતાઓને ટાંકીને રસ્તાઓના વિસ્તરણનો વિરોધ કર્યો છે.
- ઉદ્દેશ્ય: ચારધામ પ્રોજેક્ટનો હેતુ હિમાલયમાં ચારધામ યાત્રાધામો (બદ્રીનાથ, કેદારનાથ, ગંગોત્રી, યમુનોત્રી) સાથે કનેક્ટિવિટી સુધારવાનો છે, જેથી આ કેન્દ્રોની મુસાફરી સુરક્ષિત, ઝડપી અને વધુ સુવિધાજનક બને.
- આ પ્રોજેક્ટ કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા રૂટ (નેશનલ હાઈવે-125)ના તીર્થસ્થળો અને ટનકપુર-પિથોરાગઢ વિભાગને જોડતા લગભગ 900 કિમીના હાઈવેને પહોળો કરશે.
- રાષ્ટ્રીય સુરક્ષામાં ભૂમિકા: આ પ્રોજેક્ટ ભારત-ચીન સરહદને દહેરાદૂન અને મેરઠમાં આર્મી કેમ્પ સાથે જોડતા વ્યૂહાત્મક રસ્તા તરીકે કામ કરી શકે છે, જ્યાં મિસાઈલ બેઝ અને ભારે મશીનરી હાજર છે.
- અમલીકરણ એજન્સીઓ: ઉત્તરાખંડ રાજ્ય જાહેર બાંધકામ વિભાગ (PWD), બોર્ડર રોડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (BRO) અને નેશનલ હાઈવે અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHIDCL).
- નેશનલ હાઈવે અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ એ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઈવે મંત્રાલયની સંપૂર્ણ માલિકીની કંપની છે.
- આ પ્રોજેક્ટ 55,000 વૃક્ષો સાથે લગભગ 690 હેક્ટર જંગલનો નાશ કરી શકે છે અને અંદાજિત 20 મિલિયન ક્યુબિક મીટર જમીનને અસર કરી શકે છે.
- રસ્તાઓના વિસ્તરણમાં વૃક્ષોનું નિર્દયતાથી કાપવું અથવા વનસ્પતિને જડમૂળથી ઉખડી જવું એ જૈવવિવિધતા અને પ્રાદેશિક ઇકોલોજી માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
- કાલીજ તેતર જેવી પ્રજાતિઓ (લોફુરા લ્યુકોમેલેનોસ, શેડ્યૂલ-1), ટ્રેગોપન (ટ્રાગોપન મેલાનોસેફાલસ અને ટ્રેગોપન સત્યારા, શેડ્યૂલ-1) અને ગીધની વિવિધ પ્રજાતિઓ (શેડ્યૂલ-1) અહીં જોવા મળે છે.
- ચારધામ પ્રોજેક્ટ અને તાજેતરની ચમોલી ગ્લેશિયર દુર્ઘટના વચ્ચે કોઈ સંબંધ ન હોવા છતાં , રસ્તાના નિર્માણ દરમિયાન અંધાધૂંધ વિસ્ફોટો માટી અને ખડકોમાં તિરાડો તરફ દોરી જાય છે જે ભવિષ્યમાં અચાનક પૂરની શક્યતાઓ વધારી શકે છે.
- Stay Connected with us :