ખનિજ સંરક્ષણ અને વિકાસ (સુધારો) નિયમો, 2021

તાજેતરમાં, ખાણ મંત્રાલયે ખનિજ સંરક્ષણ અને વિકાસ નિયમો (MCDR), 2017 માં સુધારો કરવા માટે ખનિજ સંરક્ષણ અને વિકાસ (સુધારા) નિયમો, 2021 ને સૂચિત કર્યા છે.

• MCDR ખાણ અને ખનિજ (વિકાસ અને નિયમન) અધિનિયમ, 1957 [MMDR એક્ટ] ની કલમ 18 હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
• આ નિયમો ખનિજોના સંરક્ષણ, વ્યવસ્થિત અને વૈજ્ઞાનિક ખાણકામ, દેશમાં ખનિજોના વિકાસ અને પર્યાવરણની સુરક્ષા માટેના નિયમો પ્રદાન કરે છે.

કી પોઇન્ટ

• ફરજિયાત ડ્રોન સર્વે:
  • આ નિયમો નક્કી કરે છે કે ખાણ સંબંધિત તમામ યોજનાઓ અને વિભાગો ડિજીટલ 'ગ્લોબલ પોઝિશનિંગ સિસ્ટમ' (DGPS) અથવા 'ટોટલ સ્ટેશન' અથવા 'ડ્રોન સર્વે' સાથે જોડાયેલા હોવા જોઈએ જે ભારતીય ખાણ બ્યુરો દ્વારા ઉલ્લેખિત અમુક અથવા તમામ લીઝના સંદર્ભમાં હશે. IBM નાગપુર) તૈયાર કરવામાં આવશે
    • 'ટોટલ સ્ટેશન' એ એક ઓપ્ટિકલ સાધન છે જેનો સામાન્ય રીતે બાંધકામ, સર્વેક્ષણ અને સિવિલ એન્જિનિયરિંગમાં ઉપયોગ થાય છે. તે આડા ખૂણાઓ, ઊભા ખૂણાઓ અને અંતરને માપવા માટે ઉપયોગી છે.
• ડિજિટલ છબી સબમિશન:
  • ભાડે લેનારાઓ અને લેટર ઓફ ઈન્ટેન્ટ ધારકો દ્વારા ખાણકામ વિસ્તારોની ડિજિટલ ઇમેજ સબમિટ કરવાની જોગવાઈ માટે નવો નિયમ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.
  • 1 મિલિયન ટન કે તેથી વધુની વાર્ષિક ઉત્ખનન યોજના ધરાવતા અથવા 50 હેક્ટર કે તેથી વધુના ભાડાપટ્ટે વિસ્તાર ધરાવતા ભાડાપટ્ટોએ લીઝ મર્યાદાની બહાર અને દર વર્ષે 100 મીટર સુધીના લીઝ વિસ્તારની ડ્રોન સર્વેની છબીઓ સબમિટ કરવી જરૂરી છે.
    • અન્ય ભાડૂતો ઉચ્ચ રીઝોલ્યુશન સેટેલાઇટ છબીઓ ઓફર કરે છે.
  • આ પગલું માત્ર ખાણ આયોજન પદ્ધતિઓ, ખાણોમાં સલામતી અને સુરક્ષામાં સુધારો કરશે એટલું જ નહીં પરંતુ ખાણકામની કામગીરીની વધુ સારી દેખરેખ પણ સુનિશ્ચિત કરશે.
• અનુપાલન બોજમાં ઘટાડો:
  • પાલન બોજ ઘટાડવા માટે દૈનિક વળતરમાં મુક્તિ માટેની જોગવાઈ. 
  • રાજ્ય સરકાર સિવાયના IBMને આપવામાં આવેલા માસિક અથવા વાર્ષિક રિટર્નમાં અધૂરી અથવા ખોટી માહિતી સામે પગલાં લેવાની સત્તા.
• દંડની જોગવાઈ:
  • નિયમોમાં દંડની જોગવાઈઓને તર્કસંગત બનાવવામાં આવી છે. નિયમોમાં સુધારો નીચેના મુખ્ય હેડ હેઠળ નિયમોના ઉલ્લંઘનને વર્ગીકૃત કરે છે:
    • મુખ્ય ઉલ્લંઘન : કેદ, દંડ અથવા બંને.
    • નાના ઉલ્લંઘનો: દંડ ઘટાડવામાં આવ્યો છે, આવા ઉલ્લંઘનો માટે માત્ર દંડનો દંડ સૂચવવામાં આવ્યો છે.
    • ગુનાની શ્રેણીમાંથી નિયમો દૂર કરવા : અન્ય નિયમોના ઉલ્લંઘનને ગુનાની શ્રેણીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યો છે. આ નિયમો કન્સેશનર અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિ પર કોઈ ચોક્કસ જવાબદારી લાદતા નથી. 
• નાણાકીય ખાતરી:
  • જો અંતિમ ખાણ બંધ કરવાની યોજના નિર્ધારિત સમયગાળામાં સબમિટ કરવામાં ન આવે તો પટેદારનો નાણાકીય વીમો અથવા પ્રદર્શન સુરક્ષા જપ્ત કરવાની જોગવાઈ ઉમેરવામાં આવી છે.
• રોજગારની તકો વધારવી:
• નાની ખાણોને પાર્ટ-ટાઇમ માઇનિંગ એન્જિનિયર અથવા પાર્ટ-ટાઇમ જીઓલોજિસ્ટની નિમણૂક કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવે છે, જે નાના ખાણિયોના અનુપાલન બોજને ઘટાડશે.
• ખાણ સલામતીના મહાનિર્દેશક દ્વારા જારી કરાયેલ પાત્રતાના વર્ગ II પ્રમાણપત્રની સાથે યોગ્ય માન્યતા પ્રાપ્ત સંસ્થા દ્વારા આપવામાં આવેલ ખાણકામ અને ખાણ સર્વેક્ષણમાં ડિપ્લોમા પૂર્ણ સમયના ખાણકામ ઈજનેર માટેની પાત્રતામાં ઉમેરવામાં આવ્યું છે.
• આ ઉપરાંત પાર્ટ ટાઈમ માઈનીંગ ઈજનેર માટે પણ યોગ્યતા ઉમેરવામાં આવી છે.
• Stay Connected with us : 

  www.computergujarat.blogspot.com